Αυξάνεται το ποσοστό των Ελλήνων καταναλωτών, που χρησιμοποιούν κάρτες ή το κινητό τους για τις πληρωμές τους, αντί μετρητών, έστω κι αν οι δύο αυτές μορφές συναλλαγών διατηρούν την τελευταία τριετία μία σχετικά ισορροπημένη σχέση.
Το φαινόμενο αυτό απαντάται σε όλη την Ευρώπη, καθώς σε αρκετές χώρες της ευρωζώνης τα μετρητά εξακολουθούν να είναι ο πιο συχνός τρόπος πληρωμής.
Η Ελλάδα την περίοδο 2015 – 2024, σύμφωνα με τον ot.gr, κατέγραψε τη δεύτερη ταχύτερη αύξηση στην χρήση καρτών πληρωμών μεταξύ των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κατά τη δεκαετία 2014 – 2024 η σωρευτική αύξηση στη χρήση καρτών αγγίζει τις 25 φορές σε σχέση με τον αριθμό των συναλλαγών και τις 10 φορές ως προς την αξία τους.
Με βάση στοιχεία του ΙΟΒΕ, αν και ο βαθμός χρήσης ψηφιακών πληρωμών με φυσική παρουσία είναι αναλογικά εντονότερος για αγορές αγαθών σε σχέση με υπηρεσίες, η πρόσφατη επέκταση των πληρωμών με κάρτες ήταν ισχυρότερη στις υπηρεσίες: άνω του 40% της χρήσης ψηφιακών πληρωμών σε σχέση με λιγότερο από 20% το 2015.
Το δίλημμα βεβαίως έχει να κάνει και με τη γενιά, κάτι το οποίο, όμως, δεν φαίνεται στις μετρήσεις. Επιπλέον, υπάρχουν κι αυτοί που επιλέγουν τις κάρτες, όχι γιατί δεν θα ήθελαν να πληρώσουν με μετρητά αλλά γιατί δεν βγαίνει ο προϋπολογισμός μέχρι να πληρωθούν ξανά: μισθωτοί, ελεύθεροι επαγγελματίες, συνταξιούχοι κ.ά.
Σύμφωνα με την ΕΦΣΥΝ, σχεδόν ένα στα δύο ελληνικά νοικοκυριά έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές για στεγαστικό δάνειο ή ενοίκιο, λογαριασμούς κοινής ωφέλειας ή αγορές με δόσεις. Η Ελλάδα παραμένει μακράν η πρώτη στην Κοινότητα με το ποσοστό όσων χρωστούν να φτάνει στο 42,8%!
Οι υπηρεσίες στο επίκεντρο
Περίπου το 40% της αξίας των πληρωμών με κάρτα συνεχίζει να πραγματοποιείται σε σούπερ μάρκετ, βενζινάδικα και λογαριασμούς κοινής ωφέλειας.
Συναλλαγές για υπηρεσίες όπως εστιατόρια, μπαρ, παραγγελίες μέσω ταχυδρομείου και υπηρεσίες στοιχημάτων αύξησαν σημαντικά το μερίδιο των δαπανών με κάρτα την τελευταία διετία.
Υπάρχουν όμως και κλάδοι όπου η χρήση καρτών παραμένει περιορισμένη σε τομείς όπως νομικές και ιατρικές υπηρεσίες, συντήρηση κατοικιών, φροντίδα παιδιών και εκπαιδευτικές υπηρεσίες, χωρίς σαφή τάση σύγκλισης.
Χαμηλή παραμένει η χρήση της κάρτας σε κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής και αρτοποιεία, ωστόσο καταγράφεται σταθερή αύξηση την τελευταία τριετία .Παρατηρείται, επιπλέον, αυξημένη χρήση καρτών για συναλλαγές μικρής αξίας στα φυσικά καταστήματα, ενώ οι διαδικτυακές αγορές αφορούν, κατά κανόνα, υψηλότερα ποσά.
Σημείο καμπής αποτέλεσε το 2022, χρονιά κατά την οποία η συνολική αξία των πληρωμών με κάρτα ξεπέρασε για πρώτη φορά τις αναλήψεις μετρητών, με τις δύο μορφές πληρωμής να διατηρούν από κει και έπειτα μια σχετικά ισορροπημένη σχέση.
Και στην Ευρώπη όλο και λιγότεροι καταναλωτές χρησιμοποιούν μετρητά, προτιμώντας κάρτες και κινητό, αλλά παρ’ όλα αυτά η χρήση τους είναι εκτεταμένη καθώς σε μερικούς κλάδους εξακολουθούν να κυριαρχούν.
Σύμφωνα με το euronews, στην ευρωζώνη ο αριθμός των συναλλαγών με μετρητά υποχώρησε κατά 27 ποσοστιαίες μονάδες, από 79% το 2016 σε 52% το 2024. Κατά την ίδιαπερίοδο, η αξία των πληρωμών σε μετρητά μειώθηκε κατά 15 ποσοστιαίες μονάδες, από 54% σε 39%.
Η χρήση μετρητών παρουσιάζει μεγάλη διακύμανση ανά χώρα από μόλις 22% στην Ολλανδία έως 67% στην Μάλτα. Για την Ελλάδα το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 54%.
Πόσα μετρητά έχουμε στο πορτοφόλι μας
Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δείχνει πως το μέσο ποσό μετρητών που οι πολίτες κρατούν στα πορτοφόλια τους στο ξεκίνημα της ημέρας στην ευρωζώνη ανήλθε σε 59 ευρώ το 2024. Ποσό, που διαφέρει σημαντικά, από 35 ευρώ στην Ολλανδία μέχρι 82 ευρώ στο Λουξεμβούργο και την Κύπρο.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη θέση με 70 ευρώ. Αυτό βέβαια, δεν αφορά φυσικά στα ελληνικά λαϊκά νοικοκυριά, που σύμφωνα με τις έρευνες εξανεμίζονται μισθοί και συντάξεις, το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα.
Όπως εξήγησε στο euronews, η καθηγήτρια Επιχειρηματικότητας ΌλιβΜακΚάρθι από το πανεπιστημιακό κολέγιο Κορκ υπάρχουν ποικίλες εξηγήσεις για τις διαφορές μεταξύ χωρών στη χρήση μετρητών, που συνδέονται με κοινωνικούς, οικονομικούς και πολιτισμικούς παράγοντες.
Η Ολλανδία και η Φινλανδία είναι οι δύο χώρες με τα χαμηλότερα μερίδια πληρωμών σε μετρητά και τα μικρότερα μέσα ποσά μετρητών που μεταφέρονται. Μάλιστα η Φινλανδία έχει και το χαμηλότερο ποσοστό μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που προτιμούν τις πληρωμές σε μετρητά, μόλις 8%.
